کلاد کد یا Claude Code یکی از ابزارهای کاربردی برای کار مستقیم با پروژه های نرم افزاری است. این ابزار فقط به سوال های برنامه نویسی پاسخ نمی دهد؛ بلکه می تواند ساختار پروژه را بررسی کند، فایل ها را تغییر دهد، تست اجرا کند، خطاها را پیدا کند و حتی تغییرات انجام شده را بازبینی کند.
تفاوت اصلی کلاد کد با چت بات های معمولی در همین موضوع است. شما به جای اینکه بخشی از کد را در یک پنجره جداگانه کپی کنید، ابزار را داخل پوشه پروژه اجرا می کنید و از آن می خواهید با شناخت ساختار واقعی نرم افزار، یک کار مشخص را انجام دهد.
در این مقاله با ۱۰ دستور مهم کلاد کد آشنا می شویم و برای هرکدام مثال های کاربردی از پروژه های واقعی مانند Angular، ASP.NET Core، PHP، Yii2 و SQL Server ارائه می دهیم.
توجه: بعضی قابلیت ها ممکن است با توجه به نسخه کلاد کد، سیستم عامل یا تنظیمات پروژه تغییر کنند. برای مشاهده آخرین فهرست دستورات می توانید مستندات رسمی دستورات Claude Code را بررسی کنید.
۱. دستور /init برای شناخت پروژه
اولین دستوری که معمولا باید در یک پروژه جدید اجرا کنید، /init است. این دستور ساختار پروژه را بررسی می کند و بر اساس فایل ها، پوشه ها و ابزارهای استفاده شده، یک فایل CLAUDE.md ایجاد یا تکمیل می کند.
این فایل مانند دفترچه راهنمای پروژه است. در آن می توان اطلاعاتی مانند موارد زیر را نگهداری کرد:
- روش اجرای پروژه
- دستورهای مربوط به تست
- استانداردهای کدنویسی
- ساختار پوشه ها
- قوانین مربوط به پایگاه داده
- نکات مهم مربوط به احراز هویت
- فایل هایی که نباید بدون تایید تغییر کنند
مثال
فرض کنید یک پروژه Angular دارید که با یک API نوشته شده با ASP.NET Core ارتباط برقرار می کند. وارد پوشه اصلی پروژه شوید و کلاد کد را اجرا کنید:
claude
سپس دستور زیر را بنویسید:
/init
بعد از تحلیل پروژه می توانید از کلاد کد بخواهید فایل راهنمای آن را دقیق تر کند:
فایل CLAUDE.md را بررسی کن و این موارد را به آن اضافه کن:
- روش اجرای پروژه Angular
- روش اجرای API
- دستور اجرای تست ها
- ساختار ماژول های اصلی
- قوانین مربوط به نام گذاری کامپوننت ها
- هشدار درباره تغییر مستقیم migration های اجرا شده
از این به بعد، کلاد کد در درخواست های بعدی اطلاعات بیشتری درباره پروژه خواهد داشت و پاسخ های آن به ساختار واقعی نرم افزار نزدیک تر می شود.
۲. دستور /plan برای طراحی راه حل قبل از تغییر کد
یکی از اشتباه های رایج هنگام استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی این است که خیلی سریع از آن می خواهیم کد بنویسد. در پروژه های کوچک شاید این روش جواب بدهد، اما در یک نرم افزار واقعی می تواند باعث تغییرات پراکنده، ناسازگاری بین بخش ها و افزایش خطا شود.
دستور /plan کلاد کد را وارد حالت برنامه ریزی می کند. در این حالت، ابزار ابتدا کدهای مرتبط را بررسی می کند و سپس یک مسیر پیشنهادی برای اجرای کار ارائه می دهد.
مثال: اضافه کردن سیستم تخفیف
فرض کنید در یک فروشگاه اینترنتی می خواهید امکان ثبت کد تخفیف را اضافه کنید. به جای اینکه مستقیما بگویید «سیستم کد تخفیف بساز»، از این دستور استفاده کنید:
/plan
سپس توضیح دهید:
می خواهم به فروشگاه اینترنتی امکان ثبت کد تخفیف اضافه کنم.
ابتدا ساختار فعلی سفارش، سبد خرید و محاسبه مبلغ را بررسی کن.
فقط فایل های مرتبط را پیدا کن و یک برنامه اجرایی مرحله به مرحله بده.
فعلا هیچ فایلی را تغییر نده.
یک برنامه مناسب باید مواردی مانند این را مشخص کند:
- محل نگهداری کدهای تخفیف
- قوانین اعتبارسنجی
- ارتباط کد تخفیف با سفارش
- نحوه محاسبه مبلغ نهایی
- تغییرات مورد نیاز در API
- تغییرات رابط کاربری
- تست های لازم
- حالت های خطا مانند استفاده چندباره از کد
بعد از بررسی برنامه، می توانید از کلاد کد بخواهید مراحل تایید شده را اجرا کند:
برنامه را اجرا کن. بعد از هر بخش، تست مربوط به همان بخش را اجرا کن و نتیجه را گزارش بده.
چه زمانی /plan ضروری است؟
استفاده از این دستور برای کارهای زیر اهمیت بیشتری دارد:
- تغییر ساختار پایگاه داده
- بازنویسی سیستم احراز هویت
- اضافه کردن قابلیت چند مستاجری
- تغییر معماری یک ماژول
- اتصال سرویس پرداخت
- بهینه سازی Query های سنگین
- مهاجرت از یک نسخه فریم ورک به نسخه دیگر
اگر به شیوه درست نوشتن درخواست برای ابزارهای هوش مصنوعی علاقه دارید، مقاله آموزش پرامپت نویسی در هوش مصنوعی نیز می تواند دید مناسبی در اختیار شما قرار دهد.
۳. دستور /permissions برای کنترل دسترسی ها
کلاد کد در بسیاری از کارها نیاز دارد فایل بخواند، فایل ایجاد کند، دستورهای ترمینال را اجرا کند یا تست ها را راه اندازی کند. دستور /permissions برای مدیریت همین دسترسی ها استفاده می شود.
با اجرای این دستور می توانید ببینید چه ابزارهایی اجازه اجرا دارند و کدام عملیات نیازمند تایید شما هستند.
/permissions
چرا مدیریت دسترسی مهم است؟
فرض کنید در پروژه دستور زیر را از کلاد کد می خواهید:
تمام تست های پروژه را اجرا کن و خطاها را برطرف کن.
برای اجرای این درخواست، ابزار ممکن است به موارد زیر نیاز داشته باشد:
- خواندن فایل های پروژه
- اجرای
npm test - اجرای
dotnet test - اجرای migration
- نصب یک پکیج
- تغییر چند فایل
اجرای خودکار بعضی دستورها مانند حذف فایل، تغییر تنظیمات سرور یا اجرای migration روی پایگاه داده اصلی می تواند خطرناک باشد. بهتر است این موارد نیازمند تایید دستی باشند.
مثال کاربردی
در یک پروژه PHP می توانید اجازه خواندن و تغییر فایل های پروژه را فعال نگه دارید، اما اجرای دستورهای حساس را نیازمند تایید کنید:
/permissions
سپس تنظیمات را طوری بررسی کنید که عملیات زیر بدون تایید اجرا نشوند:
- حذف فایل یا پوشه
- تغییر فایل تنظیمات محیط اصلی
- اجرای دستورهای مخرب SQL
- نصب پکیج های ناشناخته
- ارسال اطلاعات به سرویس های خارجی
قابلیت های امنیتی و تنظیمات دسترسی در راهنمای رسمی تنظیمات Claude Code با جزئیات بیشتری توضیح داده شده است.
۴. دستور /compact برای مدیریت حافظه گفتگو
در پروژه های بزرگ، گفتگو با کلاد کد ممکن است طولانی شود. هرچه فایل ها، خطاها و تصمیم های بیشتری وارد گفتگو شوند، فضای قابل استفاده برای ادامه کار کاهش پیدا می کند.
دستور /compact خلاصه ای از گفتگوی فعلی ایجاد می کند و اطلاعات مهم را برای ادامه کار نگه می دارد.
/compact
می توانید مشخص کنید که هنگام خلاصه سازی، کدام اطلاعات اهمیت بیشتری دارند:
/compact
جزئیات مربوط به احراز هویت، قرارداد API، خطاهای تست و فایل هایی که تغییر کرده اند را حفظ کن.
مثال
فرض کنید در حال بازنویسی ماژول کاربران هستید و گفتگو شامل این مراحل بوده است:
- بررسی ساختار فعلی کاربران
- پیدا کردن مشکل در Refresh Token
- اصلاح ورود
- تغییر گارد Angular
- اجرای تست ها
- بررسی خطای ورود در موبایل
اگر احساس کردید کلاد کد بخشی از اطلاعات قدیمی را بیش از حد در حافظه نگه داشته است، از /compact استفاده کنید:
/compact
فقط تصمیم های نهایی، فایل های تغییر یافته، خطاهای حل نشده و مرحله بعدی کار را نگه دار.
این کار به ویژه در پروژه هایی که چند ساعت یا چند روز روی یک قابلیت کار می کنید، مفید است.
۵. دستور /context برای بررسی فضای مصرف شده
دستور /context نشان می دهد چه مقدار از فضای زمینه گفتگو استفاده شده و چه بخش هایی بیشترین حجم را اشغال کرده اند.
اه شده اند، بخشی از اطلاعات قبلی ناد که پاسخ های کلاد کد کوتاه شده اند، بخشی از اطلاعات قبلی نادیده گرفته می شود یا ابزار به نظر می رسد تمرکز خود را از دست داده است.
مثال کاربردی
در یک پروژه با صدها فایل، از کلاد کد می خواهید فقط ماژول گزارش ها را بررسی کند. اما ابزار به مرور فایل های زیادی را وارد زمینه می کند. با اجرای /context می توانید وضعیت را بررسی کنید.
اگر حجم گفتگو بالا باشد، معمولا یکی از این اقدامات مناسب است:
- اجرای
/compact - شروع یک جلسه جدید با
/clear - محدود کردن دامنه درخواست به یک پوشه
- معرفی مستقیم فایل های مهم
- انتقال قوانین پایدار به
CLAUDE.md
یک درخواست دقیق تر مانند نمونه زیر نیز باعث کنترل بهتر زمینه می شود:
فقط پوشه src/modules/reports و فایل های سرویس مرتبط با آن را بررسی کن.
به ماژول های کاربران و پرداخت دست نزن، مگر اینکه وابستگی مستقیم پیدا کنی.
۶. دستور /review برای بازبینی کد
دستور /review برای بررسی کدها و تغییرات انجام شده استفاده می شود. این دستور می تواند مشکلات منطقی، خطاهای امنیتی، ضعف تست ها و مغایرت با استانداردهای پروژه را پیدا کند.
/review
در بعضی نسخه ها، این دستور با نام /code-review نیز قابل استفاده است.
مثال: بررسی تغییرات یک API
فرض کنید در API مربوط به ثبت سفارش تغییراتی انجام داده اید. قبل از ارسال Pull Request می توانید بنویسید:
/review
تغییرات فعلی را از نظر خطاهای منطقی، مشکلات امنیتی، اعتبارسنجی ورودی، کارایی Query ها و پوشش تست بررسی کن.
هر ایراد را با سطح اهمیت و مسیر فایل گزارش بده.
فعلا کد را تغییر نده.
اگر می خواهید کلاد کد بعد از بررسی، ایرادهای قابل اصلاح را نیز برطرف کند:
/review --fix
برای بررسی یک مسیر مشخص هم می توانید درخواست را محدود کنید:
/review src/Modules/Orders
نکته مهم
بازبینی هوش مصنوعی جایگزین بررسی انسانی نیست. در بخش هایی مانند پرداخت، دسترسی کاربران، حذف اطلاعات و ارتباط با سرویس های بیرونی، نتیجه بررسی باید توسط توسعه دهنده نیز ارزیابی شود.
۷. دستور /diff برای مشاهده تغییرات
قبل از تایید کار کلاد کد، باید بدانید دقیقا چه تغییراتی در پروژه ایجاد شده است. دستور /diff برای مشاهده تغییرات ثبت نشده در Git استفاده می شود.
/diff
این دستور برای بررسی سریع موارد زیر مناسب است:
- فایل های ایجاد شده
- فایل های حذف شده
- خطوط اضافه یا حذف شده
- تغییرات ناخواسته
- تغییرات خارج از محدوده درخواست
مثال
از کلاد کد می خواهید یک Endpoint برای دریافت فهرست محصولات اضافه کند:
یک Endpoint برای دریافت محصولات صفحه بندی شده اضافه کن.
فیلتر بر اساس نام و وضعیت فعال بودن را هم در نظر بگیر.
بعد از پایان کار، دستور زیر را اجرا کنید:
/diff
سپس می توانید از کلاد کد بخواهید تغییرات را توضیح دهد:
تغییرات فعلی را فایل به فایل خلاصه کن.
برای هر فایل توضیح بده چه تغییری انجام شده و آیا تغییری خارج از محدوده درخواست وجود دارد یا نه.
ترکیب /diff و /review یکی از روش های مناسب برای کنترل کیفیت تغییرات تولید شده توسط هوش مصنوعی است.
۸. دستور /model برای انتخاب مدل مناسب
کلاد کد در برخی نسخه ها امکان تغییر مدل فعال را فراهم می کند. انتخاب مدل به نوع کاری که انجام می دهید بستگی دارد.
/model
یا می توانید مدل مشخصی را انتخاب کنید:
/model sonnet
نام دقیق مدل ها ممکن است با توجه به نسخه و حساب کاربری تغییر کند. برای مشاهده وضعیت مدل های در دسترس، از راهنمای رسمی کلاد کد استفاده کنید.
چه مدلی برای چه کاری مناسب است؟
به صورت کلی:
- کارهای ساده و تکراری به مدل سریع تر نیاز دارند.
- تحلیل معماری و تغییرات گسترده به مدل توانمندتر نیاز دارد.
- رفع خطاهای پیچیده به بررسی چند فایل و استدلال دقیق نیاز دارد.
-یبینی امنیتی باید با بالاترین سطح دقت ممکن انجام شود.
مثال کاربردی
برای تغییر نام چند متغیر در یک فایل، نیازی به استفاده از مدل سنگین ندارید:
نام فیلد customerPhone را در این ماژول به phoneNumber تغییر بده و تست های مرتبط را اصلاح کن.
اما برای بازطراحی سیستم مجوزها، بهتر است ابتدا مدل دقیق تر و حالت برنامه ریزی را انتخاب کنید:
/model
/plan
سیستم Role و Permission پروژه را بررسی کن و یک مسیر امن برای اضافه کردن مجوزهای سطح عملیات پیشنهاد بده.
انتخاب مدل باید بر اساس ریسک و پیچیدگی کار انجام شود، نه فقط حجم کد.
۹. دستور /mcp برای اتصال ابزارهای خارجی
MCP یا Model Context Protocol روشی برای اتصال کلاد کد به ابزارها و منابع خارجی است. با استفاده از MCP، کلاد کد می تواند در صورت تنظیم صحیح به سرویس هایی مانند پایگاه داده، مستندات داخلی، سامانه مدیریت پروژه یا ابزارهای توسعه متصل شود.
برای بررسی اتصال های MCP از دستور زیر استفاده می شود:
/mcp
مثال: کار با مستندات داخلی
فرض کنید یک شرکت برای API های داخلی خود مستندات اختصاصی دارد. اگر یک MCP Server برای دسترسی کنترل شده به این مستندات تنظیم شده باشد، می توانید از کلاد کد بخواهید:
با استفاده از مستندات API داخلی، Endpoint مربوط به ثبت مشتری را پیدا کن.
ساختار Request و Response را با DTO های فعلی مقایسه کن.
اگر ناسازگاری وجود دارد، فقط گزارش بده.
یا در پروژه ای که به پایگاه داده آزمایشی متصل شده است:
ساختار جدول های مربوط به سفارش را بررسی کن.
فقط اطلاعات ساختاری را بخوان و هیچ رکوردی را تغییر نده.
رابطه بین سفارش، مشتری و جزئیات سفارش را توضیح بده.
نکته امنیتی درباره MCP
اتصال کلاد کد به پایگاه داده یا سرویس های سازمانی باید با دقت انجام شود. بهتر است:
- از پایگاه داده آزمایشی استفاده کنید.
- دسترسی فقط خواندنی بدهید.
- اطلاعات حساس را در اختیار مدل قرار ندهید.
- عملیات تغییر اطلاعات را نیازمند تایید کنید.
- دسترسی هر MCP Server را مستند کنید.
۱۰. دستور /help برای پیدا کردن دستورهای جدید
کلاد کد به مرور قابلیت های جدیدی دریافت می کند و ممکن است برخی دستورات در نسخه های مختلف تغییر کنند. دستور /help فهرست دستورهای قابل استفاده و توضیح کوتاه آن ها را نمایش می دهد.
/help
اگر درباره یک دستور خاص سوال دارید، می توانید از راهنمای آن استفاده کنید:
/help review
یا به شکل طبیعی از کلاد کد بپرسید:
دستورهای موجود برای مدیریت جلسه، بازبینی کد و کنترل دسترسی را فهرست کن.
تفاوت هرکدام را کوتاه توضیح بده.
چند دستور مفید دیگر
در کنار ۱۰ دستور اصلی این مقاله، چند دستور دیگر نیز در کار روزانه مفید هستند:
/status
برای مشاهده وضعیت جلسه و اطلاعات محیط استفاده می شود.
/clear
برای شروع یک گفتگوی تازه کاربرد دارد.
/doctor
برای بررسی مشکلات نصب، تنظیمات یا اجرای کلاد کد استفاده می شود.
/tasks
برای مشاهده کارهای در حال اجرا و وظایف پس زمینه کاربرد دارد.
یک گردش کار واقعی با کلاد کد
برای اینکه کاربرد این دستورات روشن تر شود، فرض کنید می خواهید امکان فیلتر محصولات را به یک پروژه Angular و ASP.NET Core اضافه کنید.
مرحله اول: شناخت پروژه
/init
سپس:
ساختار ماژول محصولات، API مربوط به محصولات و تست های آن را بررسی کن.
فقط گزارش بده و فایل ها را تغییر نده.
مرحله دوم: طراحی راه حل
/plan
در ادامه:
فیل فع بر اساس نام، دسته بندی، بازه قیمت و وضعیت فعال بودن را اضافه کن.
روش فعلی صفحه بندی را حفظ کن.
برای تغییرات API و Angular یک برنامه مرحله به مرحله بنویس.
مرحله سوم: اجرای کنترل شده
پس از تایید برنامه:
برنامه تایید شده را اجرا کن.
ابتدا API و تست های آن را تغییر بده، سپس سراغ رابط کاربری برو.
بعد از هر مرحله تست مرتبط را اجرا کن.
مرحله چهارم: بررسی تغییرات
/diff
سپس:
/review
تغییرات را از نظر اعتبارسنجی، عملکرد، امنیت و سازگاری با ساختار فعلی پروژه بررسی کن.
مرحله پنجم: خلاصه سازی جلسه
اگر کار ادامه دارد:
/compact
فایل های تغییر یافته، تست های اجرا شده، خطاهای باقی مانده و مرحله بعدی را حفظ کن.
این گردش کار باعث می شود کلاد کد از یک تولید کننده ساده کد به یک دستیار توسعه در کنار تیم تبدیل شود؛ البته به شرطی که محدوده کار، سطح دسترسی و معیار پذیرش هر تغییر را مشخص کنید.
اشتباهاتی که هنگام استفاده از کلاد کد باید کنار بگذارید
درخواست های بسیار کلی
درخواست هایی مانند «این پروژه را بهتر کن» یا «کد را حرفه ای کن» نتیجه مشخصی ندارند. بهتر است هدف، محدوده فایل ها و معیار موفقیت را توضیح دهید.
اعتماد کامل به کد تولید شده
حتی اگر کد ظاهرا درست باشد، ممکن است با معماری پروژه، سیاست امنیتی یا نیاز واقعی کسب و کار سازگار نباشد. تست و بازبینی انسانی همچنان ضروری است.
اجرای مستقیم عملیات حساس
تغییر پایگاه داده اصلی، حذف فایل ها یا تغییر تنظیمات احراز هویت باید با تایید مرحله ای انجام شود.
نادیده گرفتن تست ها
از کلاد کد بخواهید همراه با تغییر کد، تست بنویسد یا تست های موجود را اجرا کند:
برای این تغییر تست واحد بنویس.
حالت موفق، ورودی نامعتبر، مقدار خالی و خطای دسترسی را پوشش بده.
وارد کردن اطلاعات محرمانه
کلیدهای API، رمزهای عبور، اطلاعات مشتریان و داده های حساس نباید بدون سیاست امنیتی مشخص در اختیار ابزارهای هوش مصنوعی قرار گیرند.
جمع بندی
۱۰ دستور /init، /plan، /permissions، /compact، /context، /review، /diff، /model، /mcp و /help بخش مهمی از کار روزانه با کلاد کد را پوشش می دهند.
برای شروع یک پروژه، /init به شناخت ساختار کمک می کند. برای کارهای پیچیده، /plan جلوی تغییرات عجولانه را می گیرد. دستورات /permissions و /mcp به کنترل دسترسی ها مربوط هستند و /diff و /review برای بررسی کیفیت تغییرات اهمیت دارند. همچنین /compact و /context مدیریت گفتگوهای طولانی را ساده تر می کنند.
استفاده حرفه ای از کلاد کد فقط به نوشتن یک درخواست خوب محدود نمی شود. باید بدانید چه زمانی ابتدا بررسی کنید، چه زمانی برنامه بنویسید، کجا اجازه اجرا بدهید و چگونه نتیجه نهایی را ارزیابی کنید. در این زمینه، مطالعه مقاله آموزش Vibe Coding در هوش مصنوعی نیز می تواند به درک بهتر شیوه های جدید توسعه نرم افزار کمک کند.
اگر برای طراحی سایت، توسعه نرم افزار اختصاصی، برنامه نویسی اندروید و iOS یا پیاده سازی ابزارهای هوش مصنوعی برای کسب و کار خود نیاز به بررسی تخصصی دارید، با طراحان نوین در تماس باشید تا نیاز پروژه و مسیر فنی اجرای آن بررسی شود.
